Skip Navigation Links
รายงานการสำรวจสถาบันวิจัยเชิงนโยบายของประเทศไทย
โดย ฝ่ายนโยบายชาติและความสัมพันธ์ข้ามชาติ (ฝ่าย 1) สกว.
7/7/2554

Ø  แหล่งงบประมาณที่สำคัญของหน่วยงานวิจัยมาจากหน่วยงานภาครัฐ/รัฐวิสาหกิจ (สถาบันทั้งหมด 22 แห่ง จาก 26 แห่งได้รับงบประมาณวิจัยมาจากแหล่งนี้) รองลงมาคือ หน่วยงานด้านการให้ทุนวิจัย (หรือ Granting Agency) เช่น สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) สำนักงานกองทุนสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และสภาวิจัยแห่งชาติ เป็นต้น (สถาบันวิจัย 17 จาก 26 แห่งที่สำรวจได้รับทุนสนับสนุนจากหน่วยงานเหล่านี้) (ภาคผนวกที่ 2) นอกจากนั้นสถาบันวิจัยที่สำรวจยังได้งบวิจัยส่วนหนึ่งจากการจัดสรรของมหาวิทยาลัย (ในกรณีของหน่วยงานสังกัดมหาวิทยาลัย) สำหรับมูลนิธิ องค์กรไม่แสวงหากำไร และพรรคการเมือง มีบทบาทน้อยมากหรือไม่มีเลยในการให้การสนับสนุนทุนวิจัยในประเทศไทย ซึ่งต่างจากประเทศในตะวันตก (โดยเฉพาะในสหรัฐฯ) ที่หน่วยงานเหล่านี้มีบทบาทค่อนข้างมากในการให้การสนับสนุน Think Tank ด้านงบประมาณวิจัย (McGann 2007)

Ø  รูปแบบการดำเนินการวิจัยหลักๆของสถาบันวิจัย ประกอบด้วย การรับทำวิจัยให้กับหน่วยงานอื่นๆ (84.6%) ดำเนินการวิจัยด้วยงบประมาณของตนเอง (61.5%) และจ้างช่วงต่อ (Contract out) ให้บุคคลหรือหน่วยงานอื่นทำ เนื่องจากสถาบันวิจัยส่วนใหญ่ได้รับงบประมาณวิจัยจากหน่วยงานภาครัฐเป็นหลัก ดังนั้น รูปแบบการดำเนินการวิจัยที่พบมากที่สุดจึงเป็นการรับทำวิจัยให้กับหน่วยงานเหล่านั้น ภายใต้โจทย์วิจัยที่หน่วยงานรัฐเป็นผู้กำหนด นอกจากนั้น สถาบันวิจัยที่สังกัดมหาวิทยาลัย (ซึ่งเป็นกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่) มักจะมีงบประมาณของตนเองซึ่งได้จากการจัดสรรให้ของมหาวิทยาลัยต้นสังกัดเป็นหลัก (ภาคผนวกที่ 3)

Ø  ประเภทของงานวิจัยที่มีการดำเนินการมากที่สุดคือ งานวิจัยเชิงนโยบาย (Policy Research) (77.9% ของกลุ่มตัวอย่าง) รองลงมาคือ การศึกษาความเป็นไปได้หรือประเมินผลโครงการ และ งานวิจัยพื้นฐาน (Basic Research) (65.4%) ซึ่งสอดคล้องกับข้อค้นพบที่ว่าสถาบันวิจัยส่วนใหญ่ได้ทุนวิจัยจากหน่วยงานภาครัฐ ดังนั้น จึงเน้นงานวิจัยเชิงนโยบาย ศึกษาความเป็นไปได้ หรือประเมินผลโครงการเป็นหลัก

นอกจากนั้น ข้อค้นพบนี้อาจขัดแย้งที่เข้าใจกันโดยทั่วไปว่า สถาบันวิจัยในสังกัดมหาวิทยาลัยจะเน้นงานวิจัยเชิงทฤษฎี หรืองานวิจัยพื้นฐานเป็นหลัก และถึงแม้สถาบันที่สำรวจส่วนมากเป็นหน่วยงานในสังกัดมหาวิทยาลัย แต่สถาบันเหล่านั้นก็ยังให้ความสำคัญกับงานวิจัยเชิงนโยบายอยู่ไม่น้อย ทั้งนี้เนื่องจากงานวิจัยเชิงนโยบายนั้น แท้จริงแล้วสามารถนำไปต่อยอดเชิงทฤษฎีได้ ขึ้นอยู่กับว่านักวิจัยจะนำผลงานวิจัยเชิงนโยบายที่ได้ไปต่อยอดหรือไม่[1] ดังนั้นความเห็นที่ว่า นักวิชาการในมหาวิทยาลัยอาจไม่ให้ความสำคัญกับงานวิจัยเชิงนโยบาย เพราะไม่เป็นที่ยอมรับหรือไม่ถูกนับในการพิจารณาผลงานทางวิชาการนั้น จึงไม่เป็นความจริงเสมอไป (ภาคผนวกที่ 4)

สถาบันวิจัยส่วนมากเป็นสถาบันที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน เน้นทำวิจัยในสาขาใดสาขาหนึ่งโดยเฉพาะ อย่างไรก็ตาม ประเด็นการวิจัยอาจจะมีหลากหลายขึ้นอยู่กับความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านของนักวิจัยในสังกัดแต่ละคน ประเด็นที่เป็นจุดเน้นของสถาบันส่วนใหญ่จะเป็นประเด็นภายในประเทศ เช่น เศรษฐกิจ สังคม การเมือง ความขัดแย้ง และความมั่นคงภายในประเทศ มีส่วนน้อยที่เน้นประเด็นระหว่างประเทศ หรือความสัมพันธ์ข้ามชาติ ประเด็นที่สถาบันวิจัยจำนวนมากให้ความสำคัญคือ สิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ


[1] สัมภาษณ์นักวิจัยอาวุโสประจำวิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาฯ ดร.พัชราวลัย วงศ์บุญสิน (6 มิ.ย. 2553)


Page: 10 11 12 13 14 15