ปัจจัยก่อเกิดวัฏจักรธุรกิจ และนโยบายการเงิน

ประเด็นสำคัญ

  • วัฏจักรธุรกิจเป็นสภาวะความผันผวนทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นกับระบบเศรษฐกิจในทุกประเทศ เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยทางเศรษฐกิจต่างๆ การดำเนินนโยบายการเงินอย่างมีประสิทธิภาพจะต้องเข้าใจถึงปัจจัยที่ก่อเกิดวัฏจักรนี้ด้วย
  • ทฤษฎี Equivalence กล่าวถึงตัวลิ่ม (Wedges) 4 ตัวที่มีลักษณะเหมือนแรงเสียดทานในระบบเศรษฐกิจได้แก่ ตัวลิ่มประสิทธิภาพ ตัวลิ่มแรงงาน ตัวลิ่มการลงทุน และตัวลิ่มรัฐบาล เพื่อให้เหมาะสมกับบริบทประเทศไทยจึงพิจารณาตัวลิ่มจากปัจจัยทางเศรษฐกิจ ประกอบด้วย ตัวลิ่มประสิทธิภาพ ตัวลิ่มแรงงานตัวลิ่มการลงทุน และตัวลิ่มภาคต่างประเทศ
  • ตัวลิ่มประสิทธิภาพมีการเคลื่อนไหวใกล้เคียงกับการปรับตัวของข้อมูล GDP ต่อหัว กล่าวคือมีการปรับตัวใกล้เคียงค่าปกติโดยตลอด จนกระทั่งเกิดการหดตัวลงอย่างรุนแรงเนื่องจากผลกระทบจากวิกฤตการเงินในประเทศสหรัฐอเมริกา จากนั้นส่งผลกระทบต่อการหดตัวของระบบเศรษฐกิจไทยในช่วงหลังเกิดวิกฤตการณ์แฮมเบอร์เกอร์มากที่สุด
  • ตัวลิ่มแรงงานส่งผลกระทบให้ข้อมูล GDP เคลื่อนไหวในลักษณะตรงกันข้ามกับข้อมูลจริง ตัวลิ่มแรงงานจึงอาจเป็นตัวที่ช่วยทำให้การปรับตัวของ GDP ของประเทศไทยไม่ปรับตัวผันผวนมากจนเกินไปนัก
  • ตัวลิ่มการลงทุนและภาคต่างประเทศมีผลต่อการปรับตัวของภาคการผลิตน้อยมาก นโยบายที่เกี่ยวข้องทางด้านการลงทุนและต่างประเทศจะมีประสิทธิผลน้อย
  • ธนาคารแห่งประเทศไทยมีการดำเนินนโยบายการเงินโดยการปรับอัตราดอกเบี้ยนโยบายแปรผันตามกับระดับช่องว่างผลผลิต และอัตราเงินเฟ้อพื้นฐาน แต่การตอบสนองต่อการปรับตัวของอัตราเงินเฟ้อยังอยู่ในระดับที่ต่ำเกินไป